History of the American Association of Citizens of the Former Municipality of Mario “Athena” by Georgios – Konstantinos Piliouras – ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΤΙΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

On June 3, 1909, a small group of expatriates who originated from the area of the former Municipality of Mario founded the Association of citizens of the Municipality of Mario “Athena”. This forward-looking Association was founded by Greek immigrants who hailed from the villages of Amygdalia, Kounoupia, Mari, Peleta, Pigadi, Poulithra, Pyrgoudi, Tsitalia and Chouni.

Historical background

During the late nineteenth and early twentieth centuries Greece, and the countries of South-eastern Europe generally, saw mass migration with huge numbers of people moving overseas to the United States of America. The rapid industrialisation of the American economy, the wealth of raw materials and the shortages of labour in the country all strengthened this wave of migration to the American continent. The mass migration from Greece was primarily due to the economic crisis in Greece, which had arisen from the collapse of grape farming. This collapse had a significant effect on rural areas, especially the Peloponnese where many people had small farm holdings. The Greeks who left their country were either looking for a way of maintaining their pre-crisis standard of living, or were searching for a better future. Most were employed as unskilled labourers in industry and mines, others were business employees, and a limited number tried to create their own small business. Migrants who became successfully established in an area served as a springboard for new arrivals coming from the same community or region in Greece.

For example, during the period from 1890 – 1911, 56.51% of immigrants came from the Peloponnese, and Arcadia had the highest migration rate as a percentage of its population, i.e. 15.10%. People from the South Kynouria area mainly chose to live and work in San Francisco, Birmingham, Chicago and New York. The first local associations in New York were founded in 1904.

The reason behind founding the Association

The decision to establish the diaspora Association was taken in Georgios Moriatis’ taverna in Roosevelt Street. The death of an impoverished fellow immigrant had brought the question of burials to the fore, as the deceased did not have any property or relatives to cover the funeral costs. His fellow immigrants decided to raise the funds needed to cover the expenses. This proved to be the impetus for establishing an Association for people whose roots were in villages in the former Municipality of Mario. This Association was intended to provide contact between the immigrants and aimed to improve their lives.

The first Board of Directors was made up of Panagiotis Velotas (Chairman), Konstantinos Kardasis (Vice Chairman), Georgios Mitsinikos (Treasurer) and Christos Sarris (Secretary).

The organisational Structure of the Association

There were twelve members of the Association’s Board, and the elections for the Board took place annually at the end of each year, at the party to celebrate cutting the Association’s New Year cake. Over the many years that the Association has been running, many people with roots in the villages of the former Municipality of Mario have served as Board members and have shown in practice the care and dedication which supports the Association “Athena”. These Board members committed themselves to bringing new members to the Association who could take on their predecessors’ work with even greater enthusiasm and determination. Club meetings were held between six and ten times a year, at regular intervals, with the main subjects being holding elections, hosting the cutting of the New Year’s cake, organising the annual dance, the Easter celebration and the annual summer outing and discussions on the financial report and the works carried out, or to be carried out, by the Association.

When the initial difficulties and organisational structure of the association had been solved, it was possible to develop the Association’s cultural activities. The annual dance, the Easter celebration and the summer excursion all gave members of the Association the opportunity to forge and develop relations in the United States, to meet up in person and exchange news, to maintain their connections to their homeland, to hear news about relatives and friends in their villages and finally, to have fun. Initially, in 1921, the Association’s Dance was the first event organised, while a few years later in 1931, Easter celebrations were organised for the immigrants. The music and dancing were the main draw at these events, but those present also had a chance to meet both immigrants from communities in the former Municipality of Mario and US nationals who attended as friends of Association members. During these meetings a detailed report of the Association’s activities and details of upcoming activities were given. The Association gathered the necessary financial resources to support its charitable works in Greece by holding lotteries. Everyone at the meetings hoped and wished that their children would continue to support the Association with the same zeal as they did. Finally, the Association summer outing to the countryside near New York allowed people to come into contact with any other Greek clubs which happened to be based there and was a pleasant way to meet up before the summer break.

Relations with the other Arcadian associations

In addition to all this, the Association “Athena” made sure to maintain friendly ties with the other Arcadian associations, such as “Geros tou Moria”, and participated in the events they organised. The Association collaborated with other Arcadian associations and participated in competitions and in events organised to celebrate national anniversaries. It contributed towards the costs of these joint events, as all the Arcadian associations were represented in parades by the chariot provided by the Association of Arcadians “Geros tou Moria”. The Association’s financial support for the Bronx Greek School, St. Basil Academy in Garrison, the Greek College in Brookline and the library which was run by the Greek diaspora in New York City was also important.

Contacts with Greece and charitable work

The difficult economic conditions in Greece, and local communities’ need to develop, often prompted local actors and local people living in the former Municipality of Mario to write letters to the Association “Athena”. These letters told the Board Members about the issues in this area of Greece and asked the Board to assist financially and materially to resolve the problems that plagued local communities. The main requests concerned the region’s schools, opening and maintaining roads, and building or repairing buildings in the communities, such as the Church of the Holy Apostles, the Church of the Holy Trinity in Amygdalia, the community medical clinic in Peleta etc. At the same time, members of the Association sent valuable financial aid to their relatives in mainland Greece. This strengthened the community’s economy, especially in the inter-war period and later during the Civil War. The migrants in America either provided these funds as a body through the financial support provided by the Association “Athena” or sent money from their own income individually.

One of the first actions taken by the Association was to finance the construction and repair of the primary schools in the former Municipality of Mario. In consultation with the primary education department of Arcadia, the Association “Athena” undertook to finance the area’s schools in a particularly difficult period by allocating large amounts of money to them. This meant that beautiful schools were built in Amygdalia, Kounoupia, Mari, Peleta, Pigadi, Poulithra, Tsitalia and Chouni, showing how the members of the Association worked together to offer help. More than once, they had the pleasure of attending the inauguration of works carried out with the aid of the Association. However, the assistance offered by the Association was not limited to building the schools, but was continued and extended with grants to secure the technical equipment and materials needed to facilitate access to learning for children living in the area. A delegation from the Association made frequent visits to see how the money was being spent and to help ensure that it was spent as wisely as possible to achieve the Association’s aims.

Financial aid to the needy

At the same time, the Association took care to provide financial aid to both immigrant families living in the USA and families in the villages in the former Municipality Mario. So those living in the USA who had financial difficulties received financial support from the Association until they could recover and overcome these financial problems. As far as the Association “Athena’s” community action and support for mainland Greece was concerned, after the end of World War II the Association offered financial support for war invalids who came from the villages in the former Municipality of Mario, with about ten disabled war veterans in the area receiving $ 150 each.

Recognition of the Association’s Work

The charitable work undertaken by those with roots in communities in the former Municipality of Mario was widely recognised by their fellow Greeks. One commented, in relation to the work done by people from Peleta: “I the undersigned, although a native of Dardanelles, had the opportunity to see and appreciate the hard work, honesty, progress and patriotism of those from the village who have settled abroad.

Peleta should be proud of its children who now live abroad, as they came to its assistance in every patriotic purpose. Businessmen, working in hotels and florists, hard-working and admirably honest, people from Peleta and from all of the Municipality of Mario are held in the highest esteem by their fellow countrymen and by the American public”. He continues on, referring to the Association “Athena”: “Many years ago a local Support Association, “Athena”, was formed out of the best men from the metropolis.

Frequently, however, the thanks came from official administrative and political representatives of the state and was in response to the charitable work and assistance given by the Association “Athena” in the wider area around ​​the villages in the former Municipality of Mario: “The esteemed. Nomarch […] once again has reason to emphasise that we should be proud of our compatriots abroad whose great and only care and goal is to further their birthplace, and whose toil has built churches and schools, and who contribute willingly to every charitable work”

 Preserving the Association’s history

The events held to mark the fiftieth anniversary of the Association were very successful. The Association published a many-paged album, embossed in gold, with a summary of its long-running charitable work. Members contributed financially to cover the cost of the album by placing adverts in it, and the excess profits from the venture will be used to augment the Association’s funds. There was a discussion on amending the Association’s statutes in order to be able to enrol fellow expatriates from the former Municipality of Miro living in other states as members, so that they can also contribute to the club, and enjoy the same privileges.

Informing relatives

Greek expatriates from the former Municipality of Mario took care to keep their relatives and other residents of the communities in Greece up to date with the news and actions of the Association via the “Kynouria” newspaper. The newspaper also covered any popular social events happening in New York which were of interest to members of the Association. And they always remembered to send greetings to all their compatriots at holiday times.

Bonds of Friendship between members

The strong bonds of friendship, solidarity and mutual understanding between members of the Association came into play in both pleasant and unpleasant situations. Some of the most pleasant occasions were those when marriage or baptism ceremonies filled the members’ hearts with joy and emotion. The more unpleasant occasions were those when they had to bid farewell to a loved one who had lived abroad for many years. Every year the Association organised a memorial service for expatriate members of the Association which was attended by a huge number of compatriots. Additionally, members of the Association made sure they had a strong presence at every joyful or sorrowful occasion, something which strengthened the spirit of solidarity and the sense of being a team.

 Visits to Greece

Some of the members were able to make visits to their homeland either alone or with family, or together with other compatriots. However, many had to wait years to make this trip, while others never went back and only kept their birthplace alive in their memories. Those returning from Greece brought photographs of the South Kynouria villages and were happy to show them to the other members of the Association.


In conclusion, the expatriates’ patriotic feelings, enthusiasm and warmth acted as catalysts for them to undertake and complete various charitable projects which significantly improved the standard of living of the inhabitants in the former Municipality of Mario. Despite the passage of time, Greeks continue to keep the flag of the expatriate Association flying. They bring their children into contact with the Association so that from a very young age they learn its history and form strong links with other members and with Greece.


Primary Sources

  1. Archive of the Greek Association of Citizens of the Municipality of Mario “Αthina.
  2. Archive of the newspaper “Kynouria”Secondary Sources
  1. Alexander Kritoeff, “Η υπερατλαντική μετανάστευση”, Ιστορία της Ελλάδας του 20ου αιώνα. Οι Απαρχές 1900 – 1922, (“The transatlantic migration,” History of 20th century Greece. The Beginnings 1900 – 1922), vol 1, publisher. “Βιβλιόραμα”, Athens 1999 pp. 123 – 172.
  2. Emke – Poulopoulou, 1999, pp. 26-27. “Η μεγάλη έξοδος”, Η Ελλάδα τον 20ό αιώνα [1900 – 1910], (“The great exodus,” 20th century Greece [1900-1910]) Kathimerini newspaper. – Επτά Ημέρες, 17 October 1999, pp. 26 – 27.


Η Ιστορία του Συλλόγου Δημομαριωτών Αμερικής «Αθηνά»

Στις 3 Ιουνίου 1909, μία μικρή ομάδα ομογενών από τα χωρά του τέως Δήμου Μαριού προχωρά στην ίδρυση του Συλλόγου Δημομαριωτών «Αθηνά». Ο φιλοπρόοδος Σύλλογος ιδρύθηκε από Έλληνες μετανάστες, με καταγωγή από τα χωριά Αμυγδαλιά, Κουνουπιά, Μαρί, Πελετά, Πηγάδι, Πούλιθρα, Πυργούδι, Τσιτάλια και Χούνη.

Το ιστορικό υπόβαθρο

Στα τέλη του δέκατου ένατου και στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Ελλάδα αλλά και εν γένει τη Νοτιοανατολική Ευρώπη σημειώθηκε το φαινόμενο της μαζικής υπερπόντιας μετανάστευσης τμημάτων του πληθυσμού προς τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Η γρήγορη εκβιομηχάνιση της οικονομίας, η πληθώρα των πρώτων υλών και η έλλειψη εργατικού δυναμικού ευνόησαν το μεταναστατευτικό αυτό ρεύμα στην αμερικάνικη ήπειρο. Η ελληνική μεταναστευτική ροή οφειλόταν κατά κύριο λόγο στην οικονομική κρίση που διήλθε το ελληνικό βασίλειο από την κατάρρευση του αγροτικού προϊόντος της σταφίδας, γεγονός που επηρέασε συλλήβδην τις γεωργικές περιοχές και δη την Πελοπόννησο, όπου η κατοχή μικρών γεωργικών εκτάσεων ήταν διαδεδομένη. Οι Έλληνες μετανάστες επιδίωκαν είτε τη διατήρηση του προ της κρίσης επιπέδου διαβίωσής τους είτε την αναζήτηση ενός καλύτερου μέλλοντος. Οι περισσότεροι απασχολήθηκαν σε εργασίες ως ανειδίκευτοι εργάτες στη βιομηχανία και τα ορυχεία, άλλοι ως υπάλληλοι επιχειρήσεων, ενώ ένας περιορισμένος αριθμός προσπάθησε να δημιουργήσει τη δική του μικρή επιχείρηση. Η επιτυχής εγκατάσταση μεταναστών λειτούργησε ως εφαλτήριο για τον ερχομό νέων ρευμάτων από την ίδια κοινότητα ή την ευρύτερη περιοχή.

Ενδεικτικά, την περίοδο 1890 – 1911 το 56,51% των μεταναστών προερχόταν από την Πελοπόννησο. Η Αρκαδία διέθετε το υψηλότερο ποσοστό μετανάστευσης σε σύγκριση με τον πληθυσμό της, ήτοι το 15,10%. Οι κάτοικοι των χωριών της περιοχής της Νότιας Κυνουρίας επέλεξαν κατά κύριο λόγο το Σαν Φρανσίσκο, το Μπέρμιγχαμ, το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη ως τόπο μαζικής εγκατάστασης. Τα πρώτα τοπικά σωματεία στη Νέα Υόρκη ιδρύθηκαν το 1904.

Η αιτία ίδρυσης του Συλλόγου

Η απόφαση για τη σύσταση του ομογενειακού Σωματείου ελήφθη στην ταβέρνα του Γεώργιου Μωριάτη στην οδό Roosevelt. Η απώλεια ενός άπορου ομογενούς έθετε επί τάπητος το ζήτημα της ταφής του, εφόσον ο εκλιπών δεν είχε ούτε περιουσία ούτε συγγενείς για να καλύψουν τα έξοδα της νεκρώσιμου ακολουθίας. Με πρωτοβουλία των ομογενών διενεργήθηκε έρανος, μέσω του οποίου συγκεντρώθηκαν τα απαραίτητα χρήματα για την κάλυψη των εξόδων. Η περίσταση αυτή αποτέλεσε το έναυσμα για την ίδρυση ενός Συλλόγου των καταγώμενων από τα χωριά του τέως Δήμου Μαριού, ο οποίος θα συντόνιζε και θα βελτίωνε τη ζωή των μεταναστευσάντων.

Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο το απάρτισαν ο Παναγιώτης Βελώτας (Πρόεδρος), ο Κωνσταντίνος Καρδάσης (Αντιπρόεδρος), ο Γεώργιος Μητσινίκος (Ταμίας) και ο Χρήστος Σαρρής (Γραμματέας).

Η οργάνωση του Συλλόγου

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου ήταν δωδεκαμελές και οι αρχαιρεσίες για την ανάδειξή των μελών του πραγματοποιούταν ετησίως, κατά τη λήξη του έτους συνδυαζόμενες με την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας. Στην πολύχρονη δράση του σωματείου, πλήθος ομογενών καταγωμένων από τα χωριά του τέως Δήμου Μαριού διετέλεσαν μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου αποδεικνύοντας εμπράκτως τη φροντίδα και το μεράκι με το οποίο περιέβαλλαν τον Σύλλογο «Αθηνά», καθώς μεριμνούσαν για τη συνεχή τροφοδότησή του με νέα μέλη που αναλάμβαναν να συνεχίσουν το έργο των προκατόχων τους με μεγαλύτερη θέληση και επιθυμία. Όσον αφορά δε τις συνεδριάσεις του Συλλόγου τελούνταν το λιγότερο έξι και το περισσότερο δέκα ανά τακτά χρονικά διαστήματα του έτους, με κύρια θέματα τη διεξαγωγή αρχαιρεσιών και την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας, την οργάνωση της ετήσιας χοροεσπερίδας, την πραγματοποίηση του πασχαλινού γλεντιού, την διοργάνωση της ετήσιας καλοκαιρινής εκδρομής, τη συζήτηση περί του οικονομικού απολογισμού και των έργων που πραγματοποίησε ή επρόκειτο να πραγματοποιήσει ο Σύλλογος.

Με την κάμψη των πρώτων δυσκολιών και τη συστηματικότερη οργάνωση του σωματείου, κατέστη δυνατή η ανάπτυξη των πολιτιστικών δράσεων του σωματείου. Η ετήσια χοροεσπερίδα, η πασχαλινή εορτή και η καλοκαιρινή εκδρομή προσέφεραν τη δυνατότητα στα μέλη του Συλλόγου να σφυρηλατήσουν και να αναπτύξουν τις σχέσεις τους στις Ηνωμένες Πολιτείες, να συναντηθούν από κοντά και να ανταλλάξουν νέα, να διατηρήσουν τη σύνδεσή τους με την πατρίδα, να πληροφορηθούν ειδήσεις για τους συγγενείς και τους φίλους τους στο χωριό και τέλος να διασκεδάσουν. Αρχικά, το 1921 διοργανώνεται η χοροεσπερίδα του Συλλόγου, ενώ λίγα χρόνια αργότερα, το 1931, καθιερώθηκε το πασχαλινό γλέντι των ομογενών. Στις εκδηλώσεις αυτές η μουσική και ο χορός είχαν την τιμητική τους, ενώ το «παρών» έδιναν όχι μόνο οι ομογενείς των κοινοτήτων του τέως δήμου Μαριού, αλλά και Αμερικανοί υπήκοοι που συνδέονταν φιλικά με τα μέλη του Συλλόγου. Κατά τη διάρκεια των συγκεντρώσεων αυτών πραγματοποιούταν αναλυτική έκθεση των πεπραγμένων του σωματείου, καθώς και ενδελεχής αναφορά στις επικείμενες δράσεις του. Μέσω των λαχειοφόρων που διενεργούνταν, ο Σύλλογος συγκέντρωνε τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους για την ενίσχυση των κοινωφελών έργων στην πατρίδα. Ευχή και επιθυμία όλων των παρευρισκομένων ήταν τα παιδιά τους να συνεχίσουν με τον ίδιο ζήλο την προσφορά τους στο Σύλλογο. Τέλος, η καλοκαιρινή εκδρομή που πραγματοποιούσε ευκαιριακά ο Σύλλογος προς κοντινούς προορισμούς της υπαίθρου της Νέας Υόρκης, ερχόμενος σε επαφή με άλλα ελληνικά σωματεία που τύγχαναν να διαβιούν εκεί, αποτελούσε μία ευχάριστη συνάντηση πριν την θερινή ανάπαυλα των καλοκαιρινών μηνών.

Η σχέση με τα υπόλοιπα αρκαδικά σωματεία

Έτι περαιτέρω, ο Σύλλογος «Αθηνά» φρόντιζε να διατηρεί φιλικούς δεσμούς και με τα υπόλοιπα αρκαδικά σωματεία, όπως ο «Γέρος του Μοριά», συμμετέχοντας στις εκδηλώσεις τους. Το σωματείο συνέπραττε από κοινού με τους υπόλοιπους αρκαδικούς Συλλόγους και συμμετείχε στις διοργανώσεις και τον εορτασμό των εθνικών επετείων, ενισχύοντας και οικονομικά τις κοινές αυτές δράσεις, καθώς ιδιαίτερα στις παρελάσεις τα αρκαδικά σωματεία εκπροσωπούνταν από το άρμα του Συλλόγου Αρκάδων «Γέρος του Μοριά». Επίσης, σημαντική υπήρξε η οικονομική ενίσχυση του Συλλόγου στο ελληνικό σχολείο του Bronx, την Ακαδημία του Αγίου Βασιλείου στο Garrison, το ελληνικό κολλέγιο του Brookline και στη Βιβλιοθήκη που διατηρούσε η ομογένεια στην πόλη της Νέας Υόρκης.

Οι επαφές με την Ελλάδα και το κοινωφελές έργο

Στην Ελλάδα, οι δύσκολες οικονομικές συνθήκες και η ανάγκη των τοπικών κοινωνιών για ανάπτυξη ώθησαν αρκετές φορές τους τοπικούς παράγοντες αλλά και κατοίκους των χωριών του τέως Δήμου Μαριού να απευθύνουν, διαμέσου επιστολών τους, εκκλήσεις προς το Σύλλογο «Αθηνά», ενημερώνοντας το Διοικητικό Συμβούλιο και τα μέλη του Συλλόγου, για τα ζητήματα που απασχολούσαν την περιοχή, ούτως ώστε οι δεύτεροι να μπορέσουν να συνδράμουν οικονομικώς και υλικώς για τη διευθέτηση του προβλήματος που ταλάνιζε τις τοπικές κοινωνίες. Τα κυριότερα αιτήματα αφορούσαν τα διδακτήρια της περιοχής, τη διάνοιξη και συντήρηση του οδικού δικτύου, καθώς και την κατασκευή ή επισκευή κτισμάτων των κοινοτήτων, όπως ο ιερός ναός των Αγίων Αποστόλων, ο ιερός ναός της Αγίας Τριάδας στην Αμυγδαλιά, το αγροτικό ιατρείο Πελετών κ.ά.. Ταυτόχρονα, πολύτιμα υπήρξαν τα εμβάσματα των μελών του Συλλόγου προς τους οικείους τους στη μητροπολιτική Ελλάδα, με τα οποία ενίσχυαν την οικονομία της κοινότητας και δη κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου και αργότερα του Εμφυλίου Πολέμου. Στις ανάγκες των κοινοτήτων οι ομογενείς ανταποκρίνονταν είτε εν συνόλω, μέσω της οικονομικής ενίσχυσης του Συλλόγου «Αθηνά» είτε ατομικά προσφέροντας ο καθένας από το υστέρημά του.

Από τις πρώτες δράσεις του Συλλόγου ήταν η χρηματοδότηση για την κατασκευή και επισκευή των Δημοτικών Σχολείων του τέως δήμου Μαριού. Σε συνεννόηση με τη διεύθυνση πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης του νομού Αρκαδίας, ο Σύλλογος «Αθηνά» ανέλαβε να χρηματοδοτήσει τα διδακτήρια της περιοχής σε μία ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο διαθέτοντας μεγάλα ποσά. Έτσι, επετεύχθη η ανέγερση περίλαμπρων σχολικών μονάδων στην Αμυγδαλιά, την Κουνουπιά, το Μαρί, τα Πελετά, το Πηγάδι, τα Πούλιθρα, τα Τσιτάλια και τη Χούνη, γεγονός που φανερώνει το συνεργατικό και ευεργετικό πνεύμα που διέπνεε τα μέλη του σωματείου, τα οποία αρκετές φορές είχαν τη χαρά να παρευρίσκονται στα εγκαίνια των έργων που πραγματοποιούνταν με την ενίσχυση του σωματείου. Εντούτοις, η ευεργετική δράση του Συλλόγου δεν περιορίστηκε μονάχα στην κατασκευή των διδακτηρίων αλλά συνεχίστηκε και επεκτάθηκε μέσα από την επιχορήγηση για την εξασφάλιση του υλικοτεχνικού εξοπλισμού και των αναλώσιμων υλών, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση στη μάθηση των παιδιών της περιοχής. Πραγματοποιώντας συχνές επισκέψεις, αντιπροσωπεία του Συλλόγου φρόντιζε να ελέγχει και να βοηθά στη χρηστότερη διάθεση των χρημάτων για την ολοκλήρωση του επιθυμητού αποτελέσματος.

Χρηματική ενίσχυση σε άπορους

Συγχρόνως, ο Σύλλογος φρόντιζε να διαθέτει οικονομικά βοηθήματα, τόσο σε οικογένειες ομογενών όσο και σε οικογένειες των χωριών του τέως Δήμου Μαριού. Έτσι, ομογενείς που είχαν κάποιες οικονομικές δυσκολίες ή αστοχίες, δέχονταν τη χρηματική υποστήριξη του σωματείου μέχρις ότου μπορέσουν να ανακάμψουν και να ξεπεράσουν τις οικονομικές αυτές δυσχέρειες. Όσον αφορά το πλαίσιο της κοινωφελούς και υποστηρικτικής δράσης του Συλλόγου «Αθηνά» στη μητροπολιτική Ελλάδα, το σωματείο προσέφερε μετά το πέρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου χρηματικό επίδομα υπέρ των αναπήρων πολέμου που κατάγονταν από τα χωριά του τέως Δήμου Μαριού, με περίπου δέκα ανάπηρους πολέμου της περιοχής να λαμβάνουν το ποσό των 150 δολαρίων έκαστος.

Η αναγνώριση του έργου του Σωματείου

Η κοινωφελής δράση των καταγόμενων των κοινοτήτων του τέως Δήμου Μαριού αναγνωριζόταν εν γένει από τους Έλληνες ομογενείς, ένας εκ των οποίων σημειώνει για τη δράση των Πελετιωτών: «Ο υποφαινόμενος, αν και εκ Δαρδανελλίων καταγόμενος είχα την ευκαιρίαν να γνωρίσω και να εκτιμήσω την εργατικότητα, την τιμιότητα, την πρόοδον και τον πατριωτισμόν των εκ της κωμοπόλεως ταύτης καταγωμέων. Τα Πελετά, πρέπει να είναι υπερήφανα δια τά απόδημα τέκνα των διότι πάντοτε ήλθον αρωγά εις κάθε πατριωτικόν σκοπόν. Επιχειρηματίαι, εις ξενοδοχεία και ανθοπωλεία, βιοπαλαισταί, διακρινόμενοι εις τιμιότητα, οι Πελετιώται και όλοι οι εκ του δήμου Μαριού καταγόμενοι εκέρδισαν μεγίστην εκτίμησιν εκ μέρους του ομογενούς και Αμερικανικού κοινού» και συνεχίζει αναφερόμενος στο Σύλλογο «Αθηνά»: «Προ πολλών ετών ωργάνωσαν ένα τοπικόν σωματείον τον Αλληλοβοηθητικόν Σύλλογον «Η Αθηνά» εκ των καλλιτέρων της μητροπόλεως ταύτης».

Συχνές, όμως, ήταν και οι ευχαριστίες επίσημων εκπροσώπων του κράτους, διοικητικών και πολιτικών, προς το κοινωφελές έργο και την αρωγή του Συλλόγου «Αθηνά» στην ευρύτερη περιοχή των χωριών του τέως Δήμου Μαριού: «Ο κ. Νομάρχης […] έλαβε και πάλιν αφορμήν να τονίση ότι πρέπει να είμεθα υπερήφανοι διά τους συμπατριώτας μας του εξωτερικού των οποίων μοναδική φροντίς και επιδίωξις είναι το μεγαλείον και η πρόοδος της γενέτειρας των, ανεγείροντες διά του μόχθου της εργασίας των σχολεία και εκκλησίας και συμβάλοντες προθύμως εις παν κοινωφελές έργον».

Η διάσωση της ιστορίας του Συλλόγου

Λαμπρές υπήρξαν οι εκδηλώσεις για την συμπλήρωση της πεντηκονταετηρίδος λειτουργίας του Συλλόγου. Ο Σύλλογος προχώρησε στην έκδοση ενός πολυσέλιδου χρυσόδετου λευκώματος με συνοπτική περιγραφή του πολυετούς κοινωφελούς έργου του. Για την κάλυψη των εξόδων του λευκώματος συνέδραμαν οικονομικά τα μέλη μέσω των αγγελιών που καταχώρησαν, ενώ τα πλεονάζοντα κέρδη θα ενίσχυαν το ταμείο του Συλλόγου. Συζήτηση έγινε και για την τροποποίηση του καταστατικού του Συλλόγου, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να εγγραφούν ως μέλη και ομογενείς Δημομαριώτες άλλων πολιτειών, για να μπορούν να συνεισφέρουν και αυτοί με τη σειρά τους στο σύλλογο, καθώς και να απολαμβάνουν των ίδιων προνομίων.

Η ενημέρωση των συγγενών

Μέσω των στηλών της εφημερίδος «Κυνουρία» οι ομογενείς φρόντιζαν να ενημερώνουν τους κατοίκους των κοινοτήτων του τέως Δήμου Μαριού για τα νέα και τις δράσεις του Συλλόγου, καθώς και για ενδιαφέρουσες κοινωνικές ειδήσεις που συνέβαιναν στη Νέα Υόρκη και αφορούσαν μέλη του Συλλόγου. Παράλληλα, δεν παρέλειπαν σε περιόδους γιορτών να στέλνουν τις ευχές τους προς όλους τους συμπατριώτες τους.

Οι δεσμοί φιλίας των μελών

Οι ισχυροί δεσμοί φιλίας, αλληλεγγύης και αλληλοκατανόησης που συνέδεαν τα μέλη του Συλλόγου διαφαίνονταν στις ευχάριστες αλλά και τις δυσάρεστες στιγμές. Ευχάριστες όταν τα μυστήρια του γάμου και της βάπτισης γέμιζαν χαρά και συγκίνηση τα μέλη, δυσάρεστες όταν έπρεπε να αποχαιρετήσουν κάποιο αγαπημένο πρόσωπο με το οποίο είχαν πορευθεί επί μακρόν στην ξενιτιά. Σε ετήσια βάση διοργανωνόταν επιμνημόσυνη δέηση για τα αποδημήσαντα μέλη του Συλλόγου, παρουσία πληθώρας ομογενών. Επιπροσθέτως, τα μέλη του Συλλόγου φρόντιζαν να δίνουν ισχυρό «παρών» σε κάθε εκδήλωση χαράς ή λύπης ενισχύοντας το πνεύμα της αλληλεγγύης και της ομάδας.

Οι επισκέψεις στην Ελλάδα

Κάποιοι από αυτούς είχαν τη δυνατότητα είτε κατά μόνας είτε οικογενειακώς είτε από κοινού μαζί με άλλους συμπατριώτες να πραγματοποιήσουν επισκέψεις στη γενέτειρά τους, για αρκετούς το ταξίδι αυτό καθυστέρησε για αρκετά χρόνια, ενώ για κάποιους άλλους δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, κρατώντας μονάχα την ανάμνηση της πατρογονικής τους εστίας. Όσοι επέστρεφαν από την πατρίδα κόμιζαν μαζί τους φωτογραφίες των χωριών της Νότιας Κυνουρίας, τις οποίες με χαρά επιδείκνυαν στα υπόλοιπα μέλη του Συλλόγου.


Εν κατακλείδι, το πατριωτικό αίσθημα, ο ζήλος και η θερμή αγάπη των ομογενών μας λειτούργησε καταλυτικά για την επίτευξη και ολοκλήρωση πλειάδας έργων κοινωφελούς σκοπού που προήγαν και βελτίωσαν σημαντικά το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων του τέως Δήμου Μαριού. Παρά τη φθορά του χρόνου, οι ομογενείς συνεχίζουν να κρατούν άσβεστη τη φλόγα του ομογενειακού Συλλόγου μυώντας στη δράση του και τους απογόνους τους, οι οποίοι από μικρά παιδιά μαθαίνουν την ιστορία του ομογενειακού σωματείου και σφυρηλατούν ισχυρούς δεσμούς με τα μέλη και τη μητροπολιτική Ελλάδα.


Πρωτογενείς Πηγές

  1. Αρχείο ομογενειακού Συλλόγου Δημομαριωτών «Αθηνά».
  2. Αρχείο εφημερίδος «Κυνουρία»

Δευτερογενείς Πηγές

  1. Κιτρόεφ Αλ., «Η υπερατλαντική μετανάστευση», Ιστορία της Ελλάδας του 20ου αιώνα. Οι Απαρχές 1900 – 1922, τ. Α1′, εκδ. «Βιβλιόραμα», Αθήνα 1999 σσ. 123 – 172.
  2. Εμκε – Πουλοπούλου, «Η μεγάλη έξοδος», Η Ελλάδα τον 20ό αιώνα [1900 – 1910], εφημ. Η Καθημερινή – Επτά Ημέρες, 17 Οκτωβρίου 1999, σσ. 26 – 27.